Bệnh thần kinh ngoại biên là một chứng rối loạn thần kinh phổ biến thường gặp nhất. Các triệu chứng như đau, tê, mất cảm giác,… ảnh hưởng trực tiếp tới di chuyển, vận động hàng ngày của bệnh nhân. Vậy cụ thể, thần kinh ngoại biên là gì? Các nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị như thế nào?

1. Bệnh thần kinh ngoại biên là gì?

Dây thần kinh ngoại biên là hệ thống các dây thần kinh có chức năng truyền phát tín hiệu từ não và tủy sống tới các cơ và mô trên khắp cơ thể. Bệnh thần kinh ngoại biên xuất hiện khi hệ thống các dây thần kinh ngoại biên bị tác động và bị tổn thương. 

Khi đó, tác động tới các tế bào thần kinh và rễ thần kinh khiến chức năng hệ thống dây thần kinh bị rối loạn. Bệnh thần kinh ngoại biên được chia thành 100 nhóm bệnh và mỗi nhóm bệnh có những triệu chứng, biểu hiện cụ thể khác nhau.

Chứng thần kinh ngoại biên xảy ra do nhiều nguyên nhân.

Chứng thần kinh ngoại biên xảy ra do nhiều nguyên nhân. (Nguồn: vicare.vn)

2. Nguyên nhân bệnh dây thần kinh ngoại biên

2.1 Chấn thương

Do vị trí hệ thống dây thần kinh ngoại biên không có vị trí tại phần cứng như hộp sọ hay xương sống, nên khả năng bị chấn thương là rất cao. Tai nạn khi di chuyển, tai nạn nghề nghiệp hoặc bị chấn thương khi chơi các môn thể thao như bóng rổ, bóng chuyền,… cũng là một trong các nguyên nhân làm hệ thống dây thần kinh ngoại biên bị đứt gãy và gây viêm.

2.2 Bệnh thần kinh do trao đổi chất

Theo kết quả của cuộc nghiên cứu về bệnh thần kinh ngoại biên cho thấy có ít nhất một nửa bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường, suy thận phát sinh thêm các bệnh có liên quan tới hệ thống dây thần kinh, phổ biến là bệnh thần kinh ngoại biên.

2.3 Bệnh thần kinh do dinh dưỡng

Thiếu hụt vitamin B12 trong khẩu phần dinh dưỡng hay thói quen sử dụng rượu bia cũng là một trong số các nguyên nhân phát sinh bệnh dây thần kinh ngoại biên.  

2.4 Rối loạn tự miễn

Viêm khớp mạn tính do rối loạn tự miễn là một trong các nguyên nhân phổ biến dẫn tới bệnh. 

2.5 Nhiễm trùng

Một trong các nguyên nhân phát sinh bệnh xuất phát từ nguyên nhân nhiễm trùng bao gồm virus thuỷ đậu, virus herpes, Lyme, phong và cả các bệnh lây qua đường tình dục như giang mai, HIV/AIDS,….

2.6 Bệnh thần kinh do miễn dịch

Bệnh thần kinh do miễn dịch bị khiếm khuyết, dị dạng, ví dụ như bệnh CIDP.

2.7 Tổn thương ở một dây thần kinh có thể do chấn thương hoặc chèn ép

Tổn thương ở hệ thống hoặc một dây thần kinh do chấn thương hoặc chèn ép ở nhóm người bị bó bột, xương bị cố định trong trạng thái không tự nhiên (dùng nạn cố định, ngồi máy tính liên tục,…) hoặc xuất hiện khối u trên xương cũng là một trong số những nguyên nhân phát bệnh.

2.8 Độc tố và các loại thuốc

Khi cơ thể vô tình tiếp xúc với các độc tố như các kim loại nặng (chì) hoặc các loại thuốc có chứa Cisplatin làm tổn thương dây thần kinh ngoại biên, do vậy bệnh có cơ hội xuất hiện và phát triển.

Thuốc là một trong số các nguyên nhân bệnh thần kinh ngoại biên.

Thuốc là một trong số các nguyên nhân bệnh thần kinh ngoại biên. (Nguồn: hongduchospital.vn)

3. Triệu chứng viêm dây thần kinh ngoại biên

3.1 Có cảm giác đau và tê

Người bệnh sẽ có cảm giác đau và tê đôi khi là ngứa, rát ở bất cứ các điểm như cánh tay, bàn chân, cẳng chân,… Một số trường hợp bệnh nặng hơn là không thể cảm nhận, mất đi phản xạ khi chạm vào các vật có nhiệt độ hoặc những vật có tác động lực cơ học,… 

3.2 Vấn đề về cơ bắp

Khi hệ thống dây thần kinh cơ bắp bị tác động, các cơ của người bệnh có thể bị yếu hoặc tê liệt, đôi khi xuất hiện những cơn co giật đau đớn. Ngay cả những việc đơn giản như mặc áo, cài cúc áo cũng trở nên vô cùng khó khăn. 

3.3 Vấn đề về tim mạch

Dây thần kinh ngoại biên có mối quan hệ móc nối với dây thần kinh ở tim. Do vậy khi dây thần kinh ngoại biên bị tác động thì dây thần kinh ở tim cũng sẽ bị ảnh hưởng. Khi đó, người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng như hoa mắt, choáng váng, ngất xỉu. 

Đôi khi, các dấu hiệu cảnh báo bệnh sẽ chỉ dừng lại ở các dấu hiệu như mệt mỏi mà không rõ nguyên do, thường xuyên vã mồ hôi, khó thở, thường xuyên buồn nôn. Để cải thiện sức khỏe tim mạch, bạn nên lựa chọn danh sách 15 món ăn tốt cho tim để bảo vệ thể trạng của bản thân nhé.

3.4 Vấn đề về tiêu hóa

Các triệu chứng về vấn đề về tiêu hóa bao gồm:

  • Luôn cảm thấy đầy bụng không muốn ăn dù cả ngày chưa ăn hoặc chỉ ăn một ít

  • Ợ nóng

  • Nôn

3.5 Các triệu chứng khác

Các triệu chứng liên quan tới tình dục: Đàn ông bị liệt dương, rối loạn cương dương, phụ nữ xuất hiện các vấn đề như khó đạt cực khoái, âm đạo không tiết dịch. Các triệu chứng liên quan tới bàng quang bao gồm rò rỉ nước tiểu, không có cảm giác buồn tiểu,… Các triệu chứng do rối loạn thân nhiệt cơ thể ví dụ như cơ thể không thể cảm nhận được nhiệt độ, thường xuyên đổ mồ hôi hoặc không đổ mồ hôi.

Ợ nóng là triệu chứng liên quan tới tiêu hóa ở người bị thần kinh ngoại biên.

Ợ nóng là triệu chứng liên quan tới tiêu hóa ở người bị thần kinh ngoại biên. (Nguồn: cafef.vn)

4. Bệnh thần kinh ngoại biên có nguy hiểm không?

Theo chuyên gia chuyên ngành, bệnh thần kinh ngoại biên tuy không trực tiếp nguy hiểm đe dọa tới tính mạng nhưng khi bệnh bước sang những giai đoạn nặng, các triệu chứng sẽ rất khó lường, gây ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt của người bệnh.

4.1 Gây đau và tê

Ban đầu chỉ xuất hiện cảm giác đau và tê ở cánh tay, chân. Tuy nhiên, khi tình trạng bệnh chuyển biến nghiêm trọng hơn, người bệnh sẽ mất dần cảm giác ở hai bên cánh tay và bàn chân, đặc biệt nguy hiểm khi chạm phải một vật nóng/lạnh, vật nhọn, vật dẫn điện,… Bên cạnh đó, cảm giác tê đau, không còn cảm nhận được các chuyển động còn làm bạn mất cân bằng khi di chuyển gây khó khăn tới việc đi lại, vận động hàng ngày.

4.2 Về cơ bắp

Cơ bắp của người bệnh sẽ có thể bị yếu đi, cơ cứng hoặc teo lại. Đôi khi xuất hiện những cơn co giật cơ nguy hiểm. Những vấn đề này khiến cho việc nhấc tay hay đi lại trở nên rất khó khăn, ngay cả những việc đơn giản như mặc quần áo cũng sẽ làm khó người bệnh.

4.3 Về tiêu hóa

Chức năng tiêu hóa cũng sẽ bị ảnh hưởng cụ thể như thường xuyên bị nôn, cảm thấy đầy bụng, chán ăn, ợ nóng,… Nếu các triệu chứng trên kéo dài, người bệnh sẽ bị thiếu dinh dưỡng, cơ thể mệt mỏi yếu dần đi và là cơ hội cho các bệnh khác có cơ hội xuất hiện và phát triển.

4.4 Về tim

Hệ thống dây thần kinh tại tim bị ảnh hưởng, do vậy, người bệnh rất dễ bị ngất xỉu đột ngột, đầu óc choáng váng. Đau vùng ngực là dấu hiệu cảnh báo các bệnh liên quan tới tim mà bạn cần hết sức lưu ý.

Người bệnh thường có biểu hiện choáng váng, thậm chí là ngất xỉu

Người bệnh thường có biểu hiện choáng váng, thậm chí là ngất xỉu (Nguồn: vicare.vn)

5. Cách điều trị bệnh thần kinh ngoại biên

5.1 Thuốc điều trị bệnh thần kinh ngoại biên

Nguyên tắc chung khi dùng thuốc điều trị bệnh thần kinh ngoại biên đó là cải thiện và giảm thiểu triệu chứng đau của bệnh. Điều trị các triệu chứng đau bằng nội khoa thường không có kết quả, do vậy các loại thuốc như Acetaminophen hay NSADI đều không mang lại hiệu quả cao. 

Có thể điều trị triệu chứng đau bằng các loại thuốc hỗ trợ như thuốc chống co giật và chống trầm cảm. Khi sử dụng cần nên tham khảo ý kiến bác sĩ về liều lượng, nhất là đối với trường hợp bệnh nhân là người lớn tuổi. Ban đầu nên sử dụng với liều lượng nhỏ, sau khi quen thuốc có thể tăng dần đến liều lượng tiêu chuẩn. 

Hiện nay, đa phần các loại thuốc chống trầm cảm trên thị trường hầu như đều không có hiệu quả hoặc mang lại hiệu quả không cao, ngoại trừ thuốc Venlafaxin. Các loại thuốc chống co giật có tác dụng giảm đau đối với người bị thần kinh ngoại biên bao gồm: Gabapetin và Carmabazepin. Bên cạnh đó, kết hợp với thuốc bôi Capsaicin đều đặn cũng sẽ làm giảm đau hiệu quả.

Hoặc bạn có thể áp dụng phương pháp điều trị bằng thuốc Đông y. Nguyên tắc điều trị là tăng chính khí, diệt tà khí, nuôi dưỡng máu tới các cơ quan, từ đó giúp hệ thần kinh ngoại biên hồi phục, đẩy lùi bệnh dây thần kinh ngoại biên. Dưới đây là 3 bài thuốc cho từng trường hợp bệnh:

Đau cơ thể do ngồi nhiều hoặc xương bị cố định trong một khoảng thời gian dài: Dùng bài “ Độc hoạt ký sinh” bao gồm: Nhân sâm, ngưu tất, quế chi: mỗi loại 12 gam; Độc hoạt: 8 gam; Sinh địa: 20 gam; Tang ký sinh: 16 gam; Tế tân, cam thảo: mỗi loại 6 gam; Tần giao, phòng phong: mỗi loại 10 gam; Phục linh, xuyên khung, đỗ trọng, xích thược, đương quy: mỗi vị 14 gam và 3 quả táo đại. 

Bị đau mỏi phần vai và cánh tay: Dùng bài “Quyên tý thang” bao gồm: Xích thược, đương quy: mỗi vị 16 gam; khương hoạt, đại táo: mỗi vị 10 gam; Cam thảo: 6 gam; Khương hoàng, tục đoạn: mỗi vị 12 gam Hoàng kỳ, đỗ trọng: 14 gam; Phòng phong: 8 gam.

Bị bệnh kèm theo các bệnh khác như đái tháo đường, gout: Dùng bài “Tứ vật” bao gồm: Xích thược, đương quy, tô mộc: mỗi vị 16 gam; Uất kim: 12 gam; Sinh địa; 20 gam; Xuyên khung, ngưu tất, quế chi, đơn sâm: mỗi vị 14 gam.

Điều trị bệnh thần kinh ngoại biên là một quá trình dài và rất phức tạp, do vậy, kiên trì và tuân thủ thực hiện đúng theo chỉ thị của bác sĩ mới có thể đạt được hiệu quả.

Bài thuốc “độc hoạt ký sinh” giúp giảm đau cơ thể

Bài thuốc “độc hoạt ký sinh” giúp giảm đau cơ thể (Nguồn: thanhnien.vn)

5.2 Chế độ sinh hoạt phù hợp

Chế độ sinh hoạt cũng là một trong những phương pháp giúp hạn chế diễn biến của bệnh hiệu quả. Cụ thể, các thói quen sinh hoạt mà bạn cần xây dựng bao gồm:

  • Chăm sóc bàn chân của bạn, đặc biệt nếu bạn bị đái tháo đường

  • Tập thể dục

  • Ăn uống lành mạnh, sử dụng nguồn thực phẩm được kiểm định rõ ràng, an toàn cho sức khỏe, tăng cường thực phẩm giàu vitamin C hỗ trợ tăng đề kháng cơ thể

  • Cai hút thuốc

  • Hạn chế uống rượu nếu không quá cần thiết

  • Chủ động kiểm soát nồng độ đường huyết

Bệnh thần kinh ngoại biên đang ngày càng xuất hiện phổ biến. Tuy nhiên, nhận thức của người dân còn hạn chế hoặc chủ quan không quan tâm, do vậy mà đến lúc phát hiện ra, bệnh đã bước sang giai đoạn nặng. Lúc này vừa tốn tiền, tốn thời gian công sức mà khả năng điều trị dứt điểm còn không cao. Do vậy, khi nhận thấy bất cứ triệu chứng bất thường nào, hãy khám chuyên khoa uy tín, có bác sĩ trình độ chuyên môn giỏi để nhận tư vấn và được hỗ trợ điều trị tốt nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *