| Mua sắm |
Cách đây một năm, có 80 người làm việc trong nhà máy Tân Doanh Tân Diệp nằm ở ngoại ô Bắc Kinh. Hiện nay chỉ còn hai công nhân đơn độc, và một trong hai người là em gái của chủ nhà máy. Họ đang ngồi bên máy may để làm đồ chơi là các con thú nhồi bông có vải bọc. Vương Tố Trân nói: “Chúng tôi đang cân nhắc bỏ mặt hàng đồ chơi để chuyển sang may giày đi trong nhà”

Ảnh: Hồng Thái
Hồi giữa năm ngoái, mặt hàng đồ chơi của Trung Quốc đã bị tai tiếng vì được làm bằng vải bị nghi ngờ có chất formaldehyde, còn gọi là formol, có khả năng gây ung thư, nhằm bảo vệ vải. Tai tiếng này cũng đã khiến hàng ngàn cân vải Trung Quốc bị thu giữ tại TP.HCM. Nhà máy Tân Doanh Tân Diệp là một trong những kẻ phải trả giá cho việc làm ăn “bẩn” của mình. Giờ đây, cộng với suy thoái kinh tế toàn cầu, nhà máy hầu như không còn con đường nào khác để sống sót…
Người ta có thể liệt kê một danh sách dài ngoằn về những thứ hàng độc hại xuất xứ từ quốc gia phía bắc Việt Nam: Mền Trung Quốc có chất gây ung thư. Đó là formaldehyde với hàm lượng lên đến 2.790 phần triệu. Các nhà sản xuất sử dụng chất này để làm mềm, chống nhăn và chống co rút các sợi vải nhân tạo.
Kẹo Trung Quốc cũng đã gây ngộ độc cho 20 em nhỏ ở Philippines. Đó là loại kẹo sữa Ube Milk Candy, sản xuất tại Quảng Đông. Các chất đưa vào kẹo được các nhà sản xuất thừa nhận gồm formaldehyde, thuốc nhuộm, chất tẩy công nghiệp, v.v. dùng để bảo quản, tạo màu và tẩy đường. Để hạ giá thành sản xuất, các loại chất phụ gia này phần lớn là chất phụ gia công nghiệp, không tinh khiết đúng theo yêu cầu của tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
Son môi Trung Quốc có chứa các chất gây ung thư như sudan-I, II và IV, do các công ty mỹ phẩm Hằng Phương và Thi Lộ Lan sản xuất. Một thời gian chúng bị lùng quét ở các chợ Việt Nam, nơi bán mỹ phẩm chợ cho bộ phận dân cư nghèo.
Trứng vịt Trung Quốc chứa chất gây ung thư. Đó là thành phần thuốc nhuộm đỏ SR IV. Khi phát hiện loại hoá chất này trong trứng thì chúng đã được tiêu thụ rộng rãi ngay nước sở tại và xuất đi nhiều nước lân cận.
Kem đánh răng Trung Quốc thì có chất diethylen glycon gây ung thư tìm thấy trong 13 loại kem. Nhà sản xuất các loại kem này cuối cùng phải thừa nhận thông tin này và cho biết làm vậy để giảm chi phí sản xuất.
Đồ chơi Mattel Trung Quốc nhiễm chì mức độ cao do dùng sơn màu chứa chì. Gần 20 triệu món đồ chơi do nước này sản xuất đã bị thu hồi tại Mỹ. Ngoài mức độ nhiễm chì, một số lớn đồ chơi khác còn bị thu hồi vì đi kèm với phụ kiện có nam châm. Ba em bé ở Mỹ đã phải nhập viện vì nuốt phải nam châm rơi ra từ loại đồ chơi này.

Cơn bão melamine do sữa gây ra vừa tạm lắng thì lại rộ lên “áp thấp Trung Quốc”: melamine trong trứng gia cầm
Và mới đây nhất, melamine trở thành gần như là một thuộc tính, mà tần số xuất hiện còn nhiều hơn cả “phi thuyền Thần Châu”, khi nhắc đến Trung Quốc.
Cơn bão melamine do sữa gây ra vừa tạm lắng thì lại rộ lên “áp thấp Trung Quốc”: melamine trong trứng gia cầm. Trước đó, cả nước cũng đã trải qua cơn chấn động với cách làm ăn nham hiểm của Vedan qua hệ thống xả thải giết chết dòng sông Thị Vải ở Đồng Nai.
Tất cả những biến cố đó tạo thành một chuỗi kích thích – phản xạ theo hàm S = f(R), trong đó S: hàng Trung Quốc, f: bẩn, độc hại, và R: phản ứng của người tiêu dùng; S và f bất biến nên R chắc chắn bất biến.
Bởi vậy, đã đến mùa cất hàng, trước một thị trường giỏ quà to lớn, thị trường bánh kẹo đầy triển vọng, những người bán hàng ngần ngại đặt hàng Trung Quốc. Họ đã chứng kiến sự quay lưng của người tiêu dùng với sữa Trung Quốc, và chẳng những vậy còn tỏ ra e ngại đối với xuất xứ sữa buộc các nhà sản xuất phải tự hậu kiểm nguồn nguyên liệu của mình và công bố. Họ đã chứng kiến sự quay lưng của người tiêu dùng với bột ngọt Vedan, khiến nhà phân phối phải dỡ hàng khỏi kệ.
Sữa và trứng là hai loại sản phẩm liên quan đến việc nuôi não, nuôi trí tuệ, càng khiến những bà nội trợ, những bậc cha mẹ đang kỳ vọng vào tương lai con cái của mình phải e dè hơn khi mua hàng mà không quên xem kỹ phần xuất xứ nguồn gốc. Chẳng những không chọn hàng xuất xứ Trung Quốc, mà hàng của những nước sử dụng nguyên liệu Trung Quốc có nhiễm melamine vừa qua như Hàn Quốc, Malaysia, Singapore, Thái Lan, kể cả New Zealand, v.v. cũng nằm trong danh sách đen phải hạn chế, bởi vì thị trường còn vô vàn những chọn lựa khác…
Rồi đây, cũng như thuốc trị bệnh, có lẽ khi quảng cáo sản phẩm, các nhà sản xuất, phân phối sẽ không quên câu thòng: “Xem kỹ xuất xứ trước khi dùng”.
| Tết này không xài hàng Trung Quốc! Thông tin trên báo chí thời gian qua về những thực phẩm có chứa melamine – một loại chất bazơ hữu cơ có khả năng gây ra ung thư khiến tôi thấy quá sợ và ngán ngẩm khi nghĩ đến hàng thực phẩm Trung Quốc. Melamine không chỉ có trong sữa mà còn được dùng để sản xuất các đồ dùng bằng plastic, kệ bếp, keo dán, miếng chùi bảng…; và hiện tại còn nghe nói có một số nước đã cho phép melamine có mặt trong dây chuyền chế biến thực phẩm. Mới đây lại thêm phát hiện melamine có trong trứng gia cầm. Quá khiếp! Tôi nghĩ chính điều đó đã dẫn đến sự hoang mang, tẩy chay của người tiêu dùng, và có lẽ đã có không ít sản phẩm an toàn bị “vạ lây”. Lâu nay hàng Trung Quốc vào Việt Nam như “vườn không nhà trống” và đã đến lúc cần có sự kiểm định chặt chẽ hơn, thông tin minh bạch hơn để xây dựng lại hình ảnh sản phẩm chất lượng đối với người tiêu dùng! Đúng là không thể “vơ đũa cả nắm”, nhưng rõ ràng những doanh nghiệp Trung Quốc làm ăn đàng hoàng cũng đang phải “trả giá” với sự quay lưng này của người tiêu dùng. Hiện giờ, mỗi lần đi siêu thị hay mua sắm đồ dùng trong nhà, tôi đều xem rất kỹ hàng nào là hàng Trung Quốc như một “phản xạ” bình thường. Không chỉ tôi, mà tôi nghĩ sẽ có nhiều gia đình không chọn hàng Trung Quốc cho mùa mua sắm cuối năm, đặc biệt là dịp tết này! (Chị Ngọc Nhi – chủ DNTN Minh Khánh – 219 Đề Thám, Q.1) |


